Gần đây, tôi đã theo dõi những biến động trên thị trường ngoại hối và phát hiện ra một số hiện tượng khá thú vị. Đồng USD sau một đợt tác động của các xung đột địa chính trị vẫn kiên trì giữ vững mức 100 – một mức quan trọng, và lý do đằng sau đó thực sự khá phức tạp.

Vào tháng 4 năm ngoái, thị trường tiền tệ toàn cầu rơi vào trạng thái căng thẳng cao độ. Tình hình Iran leo thang đã trực tiếp tác động đến tâm lý thị trường, khiến các nhà đầu tư tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn. Lúc này, đồng USD, với vai trò là đồng dự trữ chính của toàn cầu, tự nhiên trở thành lựa chọn hàng đầu. Chỉ số DXY dù vẫn dưới 100, nhưng mức đó thực chất là một mức hỗ trợ kỹ thuật rất mạnh và cũng mang ý nghĩa tâm lý quan trọng.

Xét về cơ bản, dữ liệu kinh tế Mỹ thời điểm đó vẫn khá khả quan, số liệu việc làm phi nông nghiệp và lạm phát trong lĩnh vực dịch vụ đều duy trì vững chắc, điều này khiến thị trường giảm kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất lớn. Thêm vào đó, dòng vốn trú ẩn đổ vào đã tạo nên sự hỗ trợ kép cho sức mạnh của đồng USD. Trong khi đó, các đồng tiền như euro, bảng Anh lại chịu áp lực rõ rệt, đặc biệt là euro, do phụ thuộc nhiều vào năng lượng Trung Đông, rủi ro địa chính trị tác động trực tiếp hơn.

Tôi nhận thấy trong giai đoạn đó, các đồng tiền trú ẩn truyền thống như yên Nhật, franc Thụy Sỹ cũng được mua vào, nhưng mức độ không mạnh bằng USD. Đồng AUD và CAD thì do liên quan đến hàng hóa cơ bản, lại chịu áp lực giảm rõ rệt. Sự phân hóa này phản ánh quá trình thị trường định giá lại các rủi ro của các đồng tiền khác nhau.

Điều thú vị là phản ứng của các thị trường tiền tệ ở các khu vực khác nhau rất khác biệt. Trong phiên Á – Thái Bình Dương, nhân dân tệ dao động trong phạm vi hẹp, có thể phản ánh nỗ lực ổn định tỷ giá của chính quyền. Đồng AUD chịu áp lực do giá quặng sắt giảm, vì thị trường lo ngại nhu cầu công nghiệp toàn cầu sẽ chậm lại. Những chi tiết này đều cho thấy tác động của xung đột địa chính trị được truyền tải qua hệ thống tài chính liên kết chặt chẽ như thế nào.

Nhìn lại, giai đoạn đó thực sự là một ví dụ điển hình về việc quản lý rủi ro trên thị trường ngoại hối. Đồng USD, yên Nhật, franc Thụy Sỹ – những đồng tiền trú ẩn truyền thống – được ưa chuộng, trong khi các đồng tiền hàng hóa và các đồng tiền của thị trường mới nổi lại bị bán tháo. Trong lịch sử, các tình huống tương tự cũng từng xảy ra, ví dụ như đầu năm 2022 khi xung đột Nga – Ukraine mới bắt đầu, chỉ trong vài tuần, chỉ số DXY đã tăng hơn 6%.

Về mặt kỹ thuật, việc đồng USD giữ vững mức dưới 100 cho thấy phe mua đang có một hàng phòng thủ rất vững chắc tại đây. Đồng euro so với đô la dao động trong khoảng 1.0720-1.0880, nhìn chung là xu hướng giảm. Bảng Anh so với đô la từ 1.2500 đến 1.2700 cũng thể hiện xu hướng yếu. Đồng USD so với yên Nhật dao động trong khoảng 150.80-152.00, phản ánh sự thay đổi trong tâm lý rủi ro.

Có một chuyên gia chiến lược hàng đầu của một công ty tư vấn vĩ mô toàn cầu từng đề cập rằng, vai trò của đồng USD không đơn thuần chỉ là một. Nó vừa hưởng lợi từ tâm lý rủi ro chung, nhưng các xung đột khu vực cụ thể lại tạo ra các mô hình dòng vốn tinh vi hơn. Tình hình Iran đặc biệt hỗ trợ đồng USD so với các đồng tiền liên quan đến châu Âu và hàng hóa, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến các tuyến cung cấp năng lượng và dự báo ổn định khu vực.

Giá năng lượng biến động là yếu tố then chốt. Áp lực qua eo Hormuz có thể đe dọa nguồn cung dầu mỏ, từ đó ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát toàn cầu và quyết định chính sách của các ngân hàng trung ương. Sự không chắc chắn trong các tuyến thương mại cũng đẩy chi phí bảo hiểm tăng cao, gây trì hoãn vận chuyển, tạo áp lực tiêu cực lên các đồng tiền của các nền kinh tế hướng xuất khẩu. Các đồng tiền của khu vực Trung Đông và các thị trường mới nổi có liên quan trực tiếp đến khu vực này còn đối mặt với áp lực rút vốn ra khỏi thị trường.

Tổng thể, giai đoạn đó chính là một cuộc diễn tập về quản lý rủi ro trên thị trường ngoại hối. Dù đồng USD mạnh, nhưng không phải là duy nhất. Hiệu suất của các cặp tiền phản ánh cách thị trường định giá các rủi ro khác nhau. Nếu bạn quan tâm đến thị trường ngoại hối lúc đó, nên chú ý đến chỉ số biến động (volatility index), xu hướng giá dầu, lợi suất trái phiếu Mỹ và các tuyên bố của ngân hàng trung ương – đó đều là những tín hiệu then chốt thúc đẩy hướng đi của thị trường tiền tệ.