Gần đây tôi đã đọc một số cuốn sách hay về đàm phán, và thành thật mà nói, kỹ năng này có nhiều chiều sâu hơn nhiều so với những gì phần lớn mọi người nhận thức. Dù bạn đang cố gắng chốt một hợp đồng tại nơi làm việc hay chỉ đơn giản muốn truyền đạt ý kiến của mình trong các tình huống cá nhân, một cuốn sách đàm phán phù hợp có thể hoàn toàn thay đổi cách bạn tiếp cận những cuộc trò chuyện này.

Tôi nhận thấy rằng những cuốn sách hay nhất không chỉ dựa trên lý thuyết—chúng chứa đựng nhiều ví dụ thực tế thực sự có ý nghĩa. Ví dụ, Never Split the Difference của Christopher Voss rất hấp dẫn vì người đàn ông này từng đàm phán để giải cứu con tin cho FBI. Đó không phải là chuyện giả tưởng. Cuốn sách bán được hơn 5 triệu bản vì một lý do, và việc ông nhấn mạnh sự thấu cảm và lắng nghe chủ động thực sự có hiệu quả trong các tình huống hàng ngày.

Tiếp theo là Getting to Yes, theo một góc nhìn hoàn toàn khác. Thay vì xem đàm phán như là cuộc chiến thắng thua, nó lật ngược vấn đề và chỉ cho bạn cách tìm ra các giải pháp có lợi cho cả hai bên. Cách tiếp cận hợp tác này là điều mà nhiều người bỏ qua.

Điều thú vị là các cuốn sách về đàm phán đã tiến hóa như thế nào. Có những tác phẩm cổ điển hơn như Start with No của Jim Camp từ năm 2002, khá thẳng thắn về cách đàm phán thực sự hoạt động—spoiler, ông nói rằng thắng-thắng là một huyền thoại. Nhưng sau đó, có những tựa sách mới hơn như Be Who You Are to Get What You Want của Damali Peterman, đề cập đến một điều thường bị bỏ qua: làm thế nào thành kiến và bị đánh giá thấp ảnh hưởng đến sức mạnh đàm phán của bạn.

Phạm vi các chủ đề khá đa dạng. Nếu bạn thiên về học thuật, có Michael Wheeler từ Harvard Law School nói về đàm phán như là khám phá chứ không theo các kịch bản cứng nhắc. Nếu bạn muốn thứ gì đó cực kỳ thực tế, Alexandra Carter trong Ask for More sẽ hướng dẫn chính xác các câu hỏi bạn nên đặt ra. Đặc biệt dành cho phụ nữ, Linda Babcock trong Ask For It rất hay vì nó thừa nhận rằng tránh né là một vấn đề thực sự và cung cấp các chiến thuật từng bước cụ thể.

Thành thật mà nói, dù bạn làm trong kinh doanh, luật pháp, y tế hay chỉ đơn giản muốn xử lý các xung đột tốt hơn trong cuộc sống cá nhân, chắc chắn có một cuốn sách đàm phán phù hợp với tình huống của bạn. Chìa khóa là tìm ra cuốn phù hợp với cách bạn thực sự suy nghĩ và vận hành. Một số người cần các câu chuyện cao trào, người khác cần các khung tâm lý, còn một số chỉ cần danh sách kiểm tra thực tế. Tin vui là có rất nhiều lựa chọn để nâng cao kỹ năng của bạn.