Vậy là bạn đang bắt đầu tham gia giao dịch tiền điện tử nhưng vẫn thấy mọi người nói về PNL của họ? Đúng rồi, PNL là gì và tại sao mọi người lại mê mẩn nó như vậy? Để tôi giải thích vì thật sự, hiểu rõ về PNL của bạn là sự khác biệt giữa việc giao dịch như thể bạn biết mình đang làm gì và chỉ đơn giản là bỏ tiền vào thị trường.

Cơ bản, PNL viết tắt của Profit and Loss (Lợi nhuận và Thua lỗ). Nó là cách để theo dõi xem bạn đã kiếm được hay mất tiền trong các giao dịch của mình. Nghe có vẻ đơn giản đúng không? Đúng vậy, nhưng nhiều người lại làm phức tạp hóa vấn đề. PNL của bạn cho biết chính xác bạn đã thu được hoặc mất đi bao nhiêu từ hoạt động giao dịch của mình. Chỉ vậy thôi. Đó là nền tảng.

Bây giờ, đây là phần thú vị. Có PNL đã thực hiện và PNL chưa thực hiện, và chúng thực sự khá khác nhau. PNL đã thực hiện là số tiền bạn thực sự đã kiếm hoặc mất khi đóng vị thế. Bạn mua ở 30k, bán ở 35k? Đó là lợi nhuận đã thực hiện 5k. Xong xuôi. Còn PNL chưa thực hiện, đó là lợi nhuận hoặc lỗ "trên giấy" của các vị thế bạn vẫn đang giữ. Bitcoin của bạn tăng từ 40k lên 45k? Hiện tại bạn có lợi nhuận chưa thực hiện 5k, nhưng chưa được khóa lại cho đến khi bạn bán.

Lý do mọi người quan tâm đến việc theo dõi PNL là vì nó buộc bạn phải trung thực về hiệu suất của mình. Tôi thấy rất nhiều trader nghĩ rằng họ đang thành công rực rỡ nhưng thực tế chưa bao giờ tính toán số liệu của mình. Khi bắt đầu theo dõi PNL một cách nghiêm túc, bạn sẽ nhận ra chiến lược nào thực sự hiệu quả và chiến lược nào chỉ là may mắn giả vờ như là kỹ năng.

Việc tính toán có thể hơi phức tạp tùy theo tình huống của bạn. Nếu bạn thực hiện nhiều giao dịch ở các mức giá khác nhau, bạn có các phương pháp như FIFO (First In, First Out), nghĩa là bán các lô hàng mua trước tiên, hoặc LIFO (Last In, First Out), làm ngược lại. Cũng có phương pháp trung bình trọng số nếu bạn muốn một cách trung gian. Đặc biệt đối với mục đích thuế, việc biết bạn đang dùng phương pháp nào rất quan trọng. Hầu hết các sàn giao dịch hiện nay đã tính toán giúp bạn rồi, nên bạn không cần phải làm bảng tính thủ công trừ khi thực sự muốn.

Tại sao bạn nên quan tâm đến điều này? Đó là để đánh giá chiến lược của bạn, về cơ bản. Nếu bạn theo dõi PNL theo thời gian, bạn bắt đầu nhận thấy các mô hình. Có thể bạn giao dịch trong ngày thua lỗ nhưng các khoản nắm giữ dài hạn lại sinh lời. Có thể bạn giỏi giao dịch spot nhưng lại kém trong hợp đồng tương lai. Bạn không thể tối ưu hóa điều gì nếu không đo lường. Nó cũng rất quan trọng cho quản lý rủi ro. Dữ liệu PNL giúp bạn xác định nơi đặt lệnh dừng lỗ và khi nào bạn đang vay mượn quá nhiều đòn bẩy.

Thật lòng, yếu tố cảm xúc cũng quan trọng không kém. Khi bạn theo dõi các vị thế di chuyển theo thời gian thực, dễ bị hoảng loạn bán tháo hoặc giữ quá lâu hy vọng hồi phục. Nhưng nếu bạn đã theo dõi PNL và biết hiệu suất thực của mình theo thời gian, bạn sẽ đưa ra quyết định tốt hơn. Bạn ít bị cuốn theo việc đuổi theo lỗ hoặc tham lam khi thắng.

Hầu hết các sàn lớn như Gate đều đã tích hợp theo dõi PNL ngay trong giao diện của họ. Bạn có thể xem lợi nhuận đã thực hiện và chưa thực hiện ngay lập tức. Nếu bạn giao dịch nghiêm túc trên nhiều nền tảng, có các công cụ theo dõi danh mục và phần mềm thuế tổng hợp mọi thứ lại với nhau. Các công cụ đó đã có sẵn rồi, thành thật mà nói. Thách thức là bạn phải sử dụng chúng một cách nhất quán.

Tóm lại? Hiểu rõ PNL là gì và theo dõi nó thực sự phân biệt các trader biết mình đang làm gì với những người chỉ chơi may rủi. Nó không hấp dẫn, không gây phấn khích, nhưng đó là cách để bạn thực sự cải thiện và xây dựng lợi nhuận bền vững trong thị trường này.